न चातिप्रणयः कार्यः कर्तव्योऽप्रणयश्च ते ।
उभयं हि महान्दोषस्तस्मादन्तरदृग्भव ॥
na caatipranayah kaaryah kartavyo’pranayashca te |
ubhayam hi mahaandoshastasmaadantaradrgbhava ||
Keine allzu große Huld erweisen oder ganz ignorieren darfst du nicht.
Beides wäre ein großer Fehler. Irgendwas dazwischen mußt du finden.
आदाय वारि परितः सरितां मुखेभ्यः
किं नाम साधितमनेन महार्णवेन ।
क्षारीकृतं च वडवा दहने हुतं च
पाताळमूलकुहरे विनिवेशितं च ॥
aadaaya vaari paritah saritaam mukhebhyah
kim naama saadhitamanena mahaarnavena |
kshaariikrtam ca vadavaa dahane hutam ca
paataalamuulakuhare viniveshitam ca ||
Was macht eigentlich der große Ozean mit all dem Wasser,
das ihm aus Flußmündungen zufließt?
Salzig macht er’s, speist das Unterseefeuer aus dem Stutenmaul damit
und verteilt es an die Unholde im Untergrund.
न गृहाणि न वस्त्राणि न प्राकारास्तिरस्क्रियाः ।
नेदृशा राजसत्काराः वृत्तमावरणं स्त्रियाः ॥
na grhaani na vastraani na praakaaraastiraskriyaah |
nedrshaa raajasatkaaraah vrttamaavaranam striyaah ||
Nicht die Häuser, nicht die Kleider, nicht das Versteck hinter Festungsmauern,
nicht die Wohltaten so königlich sind es – der Frauen Lebensart schafft ihnen Geborgenheit.
न गणस्याग्रतो गच्छेत्सिद्धे कार्ये समं फलं ।
यदि कार्यविपत्तिः स्यात् मुखरस्तत्र हन्यते ॥
na ganasyaagrato gacchetsiddhe kaarya samam phalam |
yadi kaarya vipattih syaat mukharastatra hanyate ||
Man braucht kein Team zu führen, wenn der Lohn für’s gelungene Werk der gleiche ist.
Geht die Sache daneben, so wird nämlich der Wortführer erschlagen.
न कुलं वृत्तहीनश्च प्रमाणमिति मे मतिः ।
अन्तेष्वपि हि जातानां वृत्तमेव विशिष्यते ॥
na kulam vrttahiinashca pramaanamiti me matih |
anteshvapi hi jataanaam vrttameva vishishyate ||
Nicht die Familie, und nicht der Versager, der ihr angehört, werden geachtet, meine ich.
Es ist nun mal das Verhalten, das auch die an den Rändern Geborenen auszeichnet.
धवलान्यातपत्राणि वाजिनश्च मनोरमाः ।
सदा मत्ताश्च मातङ्गाः प्रसन्ने सति भूपतौ ॥
dhavalaanyaatapatraani vaajinashca manoramaah |
sadaa mattaashca maatangaah prasanne sati bhuupatau ||
Weiße Sonnensegel, Rassepferde, edle Frauen,
aufgewühlte Elefantenbullen wird es solange geben, wie der König heiter ist.
धर्मो जितो ह्यधर्मेण जितः सत्योऽनृतेन च ।
जिता भृत्यैस्तु राजानः स्त्रीभिश्च पुरुषा जिताः ॥
dharmo jito hyadharmena jitah satyo’nrtyena ca |
jitaa bhrtyaistu raajaanah striibhishca purushaa jitaah ||
Wenn Recht durch Unrecht besiegt, wenn Wahrheit durch Lüge besiegt,
Könige von ihren Dienern besiegt, Männer von ihren Frauen besiegt darniederliegen.
धनिकः श्रोत्रियो राजा नदी वैद्यस्तु पञ्चमः ।
पञ्च यत्र न विद्यन्ते न कुर्यात्तत्र संस्थितिम् ॥
dhanikah shrotriyo raajaa nadii vaidyastu pancamah |
panca yatra na vidyante na kuryaattatra samsthitam ||
Ein Reicher, ein Gelehrter, ein König, ein Fluß und ein Arzt sind die Fünf.
Wo es diese Fünf nicht gibt, ist ein Verweilen nicht möglich.
धन्या बधिरा अन्धास्त एव जीवन्ति मानुषे लोके ।
न शृण्वन्ति पिशुनजनं खलानां ॠद्धिं न प्रेक्षन्ते ॥
dhanyaa badhiraa andhaasta eva jiivanti maanushe loke |
na shrnvanti pishunajanam khalaanaam rddhim na prekshante ||
Gesegnet sind, die da taub und blind in der Menschenwelt leben.
Sie hören nicht, was Verleumder sagen, und sehen nicht, wie Schurken immer reicher werden.
धनमेव धरणिवलये कलयति सफलायुषं पुरुषम् ।
यदि जीवति धनरहितः कथय मृतः कीदृशो भवति ॥
dhanameva dharanivalaye kalayati saphalaayusham purusham |
yadi jiivati dhanarahitah kathaya mrtah kiidrsho bhavati ||
Nur das Geld auf diesem Erdkreis läßt den Menschen Erfolg genießen und lange leben.
Wenn er ohne Geld lebt, sag mir, was für einer ist er dann tot?